{"id":2800,"date":"2025-01-29T07:16:11","date_gmt":"2025-01-29T12:16:11","guid":{"rendered":"https:\/\/radyomunzur.com\/?p=2800"},"modified":"2025-01-29T07:16:11","modified_gmt":"2025-01-29T12:16:11","slug":"her-vas-koka-xo-ser-rewina-her-ot-kendi-kokunde-yeserir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radyomunzur.com\/?p=2800","title":{"rendered":"\u201cHer Vas Koka Xo Ser Rewina.(Her Ot Kendi K\u00f6k\u00fcnde Ye\u015ferir)&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cB\u0130R TOPLUMU AYAKTA TUTAN D\u0130L\u0130 VE K\u00dcLT\u00dcR\u00dcD\u00dcR\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u201cDersim\u2019in unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f a\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 ve k\u0131lamlar\u0131n\u0131 derleyerek gelecek nesillere aktaran Sait Baksi, k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiyor: \u2018Bir toplumun dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve inanc\u0131 kaybolursa, o toplum ayakta kalamaz.\u2019\u201d<\/p>\n<p>Dersim\u2019in Nazimiye il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Civrak (Sar\u0131yayla) k\u00f6y\u00fcnde do\u011fup b\u00fcy\u00fcyen Sait Baksi, geleneksel m\u00fczi\u011fin ya\u015fayan temsilcilerinden biri. \u00c7ocukluk y\u0131llar\u0131ndan itibaren m\u00fczi\u011fe duydu\u011fu ilgiyle, Dersim\u2019in unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131 korumak ve gelecek nesillere aktarmak i\u00e7in \u00f6mr\u00fcn\u00fc adad\u0131. Baksi\u2019nin ya\u015fam hikayesi, bir halk ozan\u0131n\u0131n ki\u015fisel m\u00fccadelesinin \u00f6tesinde, bir toplumsal haf\u0131za ve k\u00fclt\u00fcrel direni\u015fin sembol\u00fc.<\/p>\n<p>Bu miras\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7eken Baksi, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ve dilin bir toplumun varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip oldu\u011funu \u015fu s\u00f6zlerle ifade ediyor:<\/p>\n<p>\u201cBir toplumu var eden dilidir, k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr, gelenekleridir, inan\u00e7 de\u011ferleridir. Bunlar kaybolursa, o toplum kuru bir a\u011faca benzer. Asl\u0131n\u0131 inkar eden bir toplum, izini kaybeder ve yok olur.\u201d<\/p>\n<figure id=\"attachment_2802\" aria-describedby=\"caption-attachment-2802\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2802\" src=\"https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/photo_5819072111145240591_x.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"548\" srcset=\"https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/photo_5819072111145240591_x.jpg 800w, https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/photo_5819072111145240591_x-768x526.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2802\" class=\"wp-caption-text\">sait baksi \u201cHer vas koka xo ser rewina.(Her ot kendi k\u00f6k\u00fcnde ye\u015ferir)\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Zorluklarla ba\u015flayan bir yolculuk <\/strong><\/p>\n<p>Sait Baksi, Civrak k\u00f6y\u00fcne ba\u011fl\u0131 bir mezrada d\u00fcnyaya geldi. \u00c7ocuklu\u011fu, \u00e7obanl\u0131k ve g\u00fcnl\u00fck k\u00f6y i\u015fleriyle ge\u00e7ti. \u0130lkokula 12 ya\u015f\u0131nda ba\u015flayabilen Baksi, Nazimiye Ortaokulu\u2019nu bitirdikten sonra e\u011fitimine \u0130stanbul\u2019da devam etti. Gece lisesinde okurken ayn\u0131 zamanda da \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na at\u0131lan Baksi, hayat\u0131n\u0131n hi\u00e7bir d\u00f6neminde m\u00fczi\u011fe olan ilgisinden kopmad\u0131.<\/p>\n<p>\u201cBu mezrada ilkokul yoktu. Okula ancak 12 ya\u015f\u0131nda ba\u015flayabildim. \u00c7ocukluk y\u0131llar\u0131mda, k\u00f6y\u00fcm\u00fczde misafir olan ozan ve \u015fairler beni \u00e7ok etkiledi. Onlar\u0131n eserlerini dinlerken b\u00fcy\u00fclendi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum. Mala giderken, yolda kendi kendime \u015fark\u0131lar s\u00f6ylerdim. Fakat elimizde enstr\u00fcman yoktu. Akrabalar\u0131m\u0131z\u0131n sazlar\u0131n\u0131 gizlice al\u0131r, \u00e7almay\u0131 \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m,\u201d diyerek, m\u00fczikle ba\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Dersim\u2019in k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 korumak<\/strong><\/p>\n<p>Baksi, Sey Qaji, Sayder ve Wel\u00eey\u00ea U\u015f\u00eane \u00cemam\u00ee gibi Dersim\u2019in \u00f6nemli \u015fairlerinin eserlerinden etkilenerek, onlar\u0131n eserlerini derlemeye ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131maya karar verdi. \u00d6zellikle 1938 k\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 anlatan a\u011f\u0131tlar\u0131n derlenmesi ve saklanmas\u0131, onun k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n merkezinde yer ald\u0131.<\/p>\n<p>\u201cBu \u015fairler olmasayd\u0131, ben de olmazd\u0131m. Dersim\u2019in ozanlar\u0131, sadece kendi eserlerini \u00fcretmekle kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00f6nceki ku\u015faklardan ald\u0131klar\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc bize ta\u015f\u0131d\u0131. Bu eserler kaybolmas\u0131n diye par\u00e7a par\u00e7a derleyip birle\u015ftirdim ve \u2018Dersim A\u011f\u0131tlar\u0131 ve U\u015fene Kalmemi\u2019 adl\u0131 kitab\u0131mda toplad\u0131m. Her a\u011f\u0131t\u0131n bir \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131r; hi\u00e7bir eser bo\u015funa s\u00f6ylenmemi\u015ftir. Bu miras, bize ayn\u0131 zamanda bir kaynakt\u0131r,\u201d diyerek yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6zetliyor.<\/p>\n<p>Baksi, kitab\u0131na sadece 55 eser s\u0131\u011fd\u0131rabilmi\u015f olsa da, elinde daha bir\u00e7ok a\u011f\u0131t ve k\u0131lam oldu\u011funu belirtiyor. Ancak ona g\u00f6re bu miras\u0131 korumak yaln\u0131zca bireysel \u00e7abalarla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil; gen\u00e7lerin de bu k\u00fclt\u00fcre sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p><strong>K\u00fclt\u00fcr ve dilin \u00f6nemi <\/strong><\/p>\n<p>Sait Baksi, m\u00fczi\u011fin yan\u0131 s\u0131ra, dilin de bir toplumun temel ta\u015f\u0131 oldu\u011funu vurguluyor. Ancak Dersim\u2019in K\u0131rman\u00e7ki (Zazaca) dilinin b\u00fcy\u00fck bir asimilasyon tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n<p>\u201cEskiden evlerimizde yaln\u0131zca ana dilimiz konu\u015fulurdu. Ancak \u015fimdi, biz kendi dilimizi konu\u015fmazsak \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z da \u00f6\u011frenemez. Bu durum, k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fimizi kaybetmemize neden oluyor. A\u011f\u0131tlar, k\u0131lamlar yaln\u0131zca m\u00fczik de\u011fil; ayn\u0131 zamanda dilimizi, edebiyat\u0131m\u0131z\u0131 ve kimli\u011fimizi \u00f6\u011freten birer hazinedir.\u201d<\/p>\n<p>Baksi, r\u00f6portaj\u0131n\u0131 Sey Qaji\u2019nin unutulmaz dizeleriyle bitiriyor:<\/p>\n<p>\u201cHer vas koka xo ser rewina,<\/p>\n<p>Her theyr zon\u00ea xode waneno,<\/p>\n<p>Kam ke esl\u00ea xo inkar keno,<\/p>\n<p>Toz erzeno r\u00ea\u00e7a xo sono.\u201d (*)<\/p>\n<p>*Her ot kendi k\u00f6k\u00fcnde ye\u015ferir, her ku\u015f kendi dilinde \u00f6ter. Kim ki asl\u0131n\u0131 inkar ederse, izi kaybolur gider.<\/p>\n<p><strong>DERS\u0130M\/\u00d6zkan ULUCAN<\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_2803\" aria-describedby=\"caption-attachment-2803\" style=\"width: 756px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2803\" src=\"https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/photo_5819072111145240590_x.jpg\" alt=\"\" width=\"756\" height=\"540\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2803\" class=\"wp-caption-text\">sait baksi \u201cHer vas koka xo ser rewina.(Her ot kendi k\u00f6k\u00fcnde ye\u015ferir)\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_2801\" aria-describedby=\"caption-attachment-2801\" style=\"width: 736px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2801\" src=\"https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/photo_5819072111145240592_x.jpg\" alt=\"\" width=\"736\" height=\"558\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-2801\" class=\"wp-caption-text\">sait baksi \u201cHer vas koka xo ser rewina.(Her ot kendi k\u00f6k\u00fcnde ye\u015ferir)\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2713\" src=\"https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Ekipman_icin_Sticker-2-1020x574.png\" alt=\"\" width=\"704\" height=\"396\" srcset=\"https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Ekipman_icin_Sticker-2-1020x574.png 1020w, https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Ekipman_icin_Sticker-2-1080x608.png 1080w, https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Ekipman_icin_Sticker-2-768x432.png 768w, https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Ekipman_icin_Sticker-2-1536x864.png 1536w, https:\/\/radyomunzur.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Ekipman_icin_Sticker-2.png 1920w\" sizes=\"(max-width: 704px) 100vw, 704px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cB\u0130R TOPLUMU AYAKTA TUTAN D\u0130L\u0130 VE K\u00dcLT\u00dcR\u00dcD\u00dcR\u201d \u201cDersim\u2019in unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f a\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 ve k\u0131lamlar\u0131n\u0131 derleyerek gelecek nesillere aktaran Sait Baksi, k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiyor: \u2018Bir toplumun dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve inanc\u0131 kaybolursa, o toplum ayakta kalamaz.\u2019\u201d Dersim\u2019in Nazimiye il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Civrak (Sar\u0131yayla) k\u00f6y\u00fcnde do\u011fup b\u00fcy\u00fcyen Sait Baksi, geleneksel m\u00fczi\u011fin ya\u015fayan temsilcilerinden biri. \u00c7ocukluk y\u0131llar\u0131ndan itibaren m\u00fczi\u011fe duydu\u011fu ilgiyle, Dersim\u2019in unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131 korumak ve gelecek nesillere aktarmak i\u00e7in \u00f6mr\u00fcn\u00fc adad\u0131. Baksi\u2019nin ya\u015fam hikayesi, bir halk ozan\u0131n\u0131n ki\u015fisel m\u00fccadelesinin \u00f6tesinde, bir toplumsal haf\u0131za ve k\u00fclt\u00fcrel direni\u015fin sembol\u00fc. Bu miras\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7eken Baksi, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ve dilin bir toplumun varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip oldu\u011funu \u015fu s\u00f6zlerle ifade ediyor: \u201cBir toplumu var eden dilidir, k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr, gelenekleridir, inan\u00e7 de\u011ferleridir. Bunlar kaybolursa, o toplum kuru bir a\u011faca benzer. Asl\u0131n\u0131 inkar eden bir toplum, izini kaybeder ve yok olur.\u201d Zorluklarla ba\u015flayan bir yolculuk Sait Baksi, Civrak k\u00f6y\u00fcne ba\u011fl\u0131 bir mezrada d\u00fcnyaya geldi. \u00c7ocuklu\u011fu, \u00e7obanl\u0131k ve g\u00fcnl\u00fck k\u00f6y i\u015fleriyle ge\u00e7ti. \u0130lkokula 12 ya\u015f\u0131nda ba\u015flayabilen Baksi, Nazimiye Ortaokulu\u2019nu bitirdikten sonra e\u011fitimine \u0130stanbul\u2019da devam etti. Gece lisesinde okurken ayn\u0131 zamanda da \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na at\u0131lan Baksi, hayat\u0131n\u0131n hi\u00e7bir d\u00f6neminde m\u00fczi\u011fe olan ilgisinden kopmad\u0131. \u201cBu mezrada ilkokul yoktu. Okula ancak 12 ya\u015f\u0131nda ba\u015flayabildim. \u00c7ocukluk y\u0131llar\u0131mda, k\u00f6y\u00fcm\u00fczde misafir olan ozan ve \u015fairler beni \u00e7ok etkiledi. Onlar\u0131n eserlerini dinlerken b\u00fcy\u00fclendi\u011fimi hat\u0131rl\u0131yorum. Mala giderken, yolda kendi kendime \u015fark\u0131lar s\u00f6ylerdim. Fakat elimizde enstr\u00fcman yoktu. Akrabalar\u0131m\u0131z\u0131n sazlar\u0131n\u0131 gizlice al\u0131r, \u00e7almay\u0131 \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m,\u201d diyerek, m\u00fczikle ba\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Dersim\u2019in k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 korumak Baksi, Sey Qaji, Sayder ve Wel\u00eey\u00ea U\u015f\u00eane \u00cemam\u00ee gibi Dersim\u2019in \u00f6nemli \u015fairlerinin eserlerinden etkilenerek, onlar\u0131n eserlerini derlemeye ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131maya karar verdi. \u00d6zellikle 1938 k\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 anlatan a\u011f\u0131tlar\u0131n derlenmesi ve saklanmas\u0131, onun k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n merkezinde yer ald\u0131. \u201cBu \u015fairler olmasayd\u0131, ben de olmazd\u0131m. Dersim\u2019in ozanlar\u0131, sadece kendi eserlerini \u00fcretmekle kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00f6nceki ku\u015faklardan ald\u0131klar\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc bize ta\u015f\u0131d\u0131. Bu eserler kaybolmas\u0131n diye par\u00e7a par\u00e7a derleyip birle\u015ftirdim ve \u2018Dersim A\u011f\u0131tlar\u0131 ve U\u015fene Kalmemi\u2019 adl\u0131 kitab\u0131mda toplad\u0131m. Her a\u011f\u0131t\u0131n bir \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131r; hi\u00e7bir eser bo\u015funa s\u00f6ylenmemi\u015ftir. Bu miras, bize ayn\u0131 zamanda bir kaynakt\u0131r,\u201d diyerek yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6zetliyor. Baksi, kitab\u0131na sadece 55 eser s\u0131\u011fd\u0131rabilmi\u015f olsa da, elinde daha bir\u00e7ok a\u011f\u0131t ve k\u0131lam oldu\u011funu belirtiyor. Ancak ona g\u00f6re bu miras\u0131 korumak yaln\u0131zca bireysel \u00e7abalarla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil; gen\u00e7lerin de bu k\u00fclt\u00fcre sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekiyor. K\u00fclt\u00fcr ve dilin \u00f6nemi Sait Baksi, m\u00fczi\u011fin yan\u0131 s\u0131ra, dilin de bir toplumun temel ta\u015f\u0131 oldu\u011funu vurguluyor. Ancak Dersim\u2019in K\u0131rman\u00e7ki (Zazaca) dilinin b\u00fcy\u00fck bir asimilasyon tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cEskiden evlerimizde yaln\u0131zca ana dilimiz konu\u015fulurdu. Ancak \u015fimdi, biz kendi dilimizi konu\u015fmazsak \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z da \u00f6\u011frenemez. Bu durum, k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fimizi kaybetmemize neden oluyor. A\u011f\u0131tlar, k\u0131lamlar yaln\u0131zca m\u00fczik de\u011fil; ayn\u0131 zamanda dilimizi, edebiyat\u0131m\u0131z\u0131 ve kimli\u011fimizi \u00f6\u011freten birer hazinedir.\u201d Baksi, r\u00f6portaj\u0131n\u0131 Sey Qaji\u2019nin unutulmaz dizeleriyle bitiriyor: \u201cHer vas koka xo ser rewina, Her theyr zon\u00ea xode waneno, Kam ke esl\u00ea xo inkar keno, Toz erzeno r\u00ea\u00e7a xo sono.\u201d (*) *Her ot kendi k\u00f6k\u00fcnde ye\u015ferir, her ku\u015f kendi dilinde \u00f6ter. Kim ki asl\u0131n\u0131 inkar ederse, izi kaybolur gider. DERS\u0130M\/\u00d6zkan ULUCAN &nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2804,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[132,14,138,92,139,136,135,131,89,137,133,134],"class_list":["post-2800","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yerel-haberler","tag-anadil","tag-dersim","tag-dimilki","tag-jiyan","tag-kirdasi","tag-kirmancki","tag-kurmnanci","tag-sait-baksi","tag-yasam","tag-zazaki","tag-zimanezikmaki","tag-zonema"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2800","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2800"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2800\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2805,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2800\/revisions\/2805"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2800"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2800"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2800"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}