{"id":2227,"date":"2024-06-25T04:21:43","date_gmt":"2024-06-25T08:21:43","guid":{"rendered":"https:\/\/radyomunzur.com\/?p=2227"},"modified":"2024-12-19T07:37:51","modified_gmt":"2024-12-19T12:37:51","slug":"avrupa-konseyi-zorunlu-din-dersleri-konusunda-hukumete-aralik-2024e-kadar-sure-verdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radyomunzur.com\/?p=2227","title":{"rendered":"Avrupa Konseyi, zorunlu din dersleri konusunda h\u00fck\u00fcmete Aral\u0131k 2024\u2019e kadar s\u00fcre verdi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, 11-13 Haziran\u2019da toplanm\u0131\u015ft\u0131. Aleviler taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan davalara ili\u015fkin al\u0131nan ara kararda T\u00fcrkiyeli yetkililerin, zorunlu din e\u011fitiminden vazge\u00e7meleri i\u00e7in uygun se\u00e7enekler sunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde vurgu yap\u0131ld\u0131. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Aral\u0131k 2024 sonuna kadar \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tedbirler hakk\u0131nda T\u00fcrkiyeli yetkilileri bilgi vermeye de davet etti.<\/strong><\/p>\n<p>Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin (A\u0130HM) \u00f6nceki y\u0131llarda ald\u0131\u011f\u0131 kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na dair 11-13 Haziran\u2019da Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi toplant\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Alevi D\u00fc\u015f\u00fcnce Oca\u011f\u0131 (ADO) Ba\u015fkan\u0131 Do\u011fan Bermek, bu toplant\u0131ya ili\u015fkin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u20187. Nolu \u0130zleme Raporu\u2019nu payla\u015ft\u0131. Bermek, s\u00f6z konusu toplant\u0131ya dair de\u011ferlendirmesinde \u201c11-13 Haziran 2024 tarihlerinde toplanan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, T\u00fcrkiye\u2019nin K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fturmakta oldu\u011fu \u2018Alevi Bekta\u015fi K\u00fclt\u00fcr ve Cemevleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019 ile ilgili olarak 26 Mart 2024 tarihli yol haritas\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama ve savunmalar\u0131 yeterli g\u00f6rerek A\u0130HM B\u00fcy\u00fck Daire\u2019nin 62649\/10 say\u0131l\u0131 \u2018\u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri\u2019 dava dosyas\u0131n\u0131 da kapatma karar\u0131 ald\u0131. Oysa dava dosyas\u0131ndaki kararlar\u0131n hen\u00fcz uygulanmam\u0131\u015f oldu\u011fu ADO Alevi D\u00fc\u015f\u00fcnce Oca\u011f\u0131, \u0130\u00d6G \u0130nan\u00e7 \u00d6zg\u00fcrl\u00fckleri Giri\u015fimi raporlar\u0131 ve ABF Alevi Bekta\u015fi Federasyonu, ADO Alevi D\u00fc\u015f\u00fcnce Oca\u011f\u0131, AVF Alevi Vak\u0131flar\u0131 Federasyonu, ES\u0130T E\u015fit Haklar \u0130\u00e7in \u0130zleme Derne\u011fi, \u0130HGD \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcndemi Derne\u011fi ve Norve\u00e7 Helsinki Komitesi \u0130nan\u00e7 \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Giri\u015fimi\u2019nin ortak imzal\u0131 Durum Raporu ile Bakanlar Komitesi\u2019ne tekrar tekrar bildirilmi\u015f idi\u201d diye belirtti.<\/p>\n<p>\u0130zleme raporunda, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi\u2019nin son toplant\u0131s\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 karar ile T\u00fcrkiye\u2019den \u2018Zorunlu din dersleri davas\u0131\u2019 olarak bilinen 21163\/11 say\u0131l\u0131 \u201cMansur Yal\u00e7\u0131n ve Di\u011ferleri\u201d dosyas\u0131 ile ilgili a\u00e7\u0131klamalar\u0131n Aral\u0131k 2024 sonuna kadar istenildi\u011fi bilgisi verildi. B\u00f6ylece 2005 y\u0131l\u0131nda ba\u015flanan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcren \u2018Alevi Davalar\u0131\u2019 grubunda devam eden tek dosyan\u0131n \u2018Zorunlu din dersleri\u2019 dosyas\u0131 oldu\u011fu bilgisi verildi.<\/p>\n<p><strong>RAPORDA \u2018\u0130NAN\u00c7LARA KAR\u015eI TARAFSIZLIK\u2019 VURGUSU!<\/strong><\/p>\n<p>Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi\u2019nin toplant\u0131s\u0131nda \u2018Mansur Yal\u00e7\u0131n ve Di\u011ferleri Davas\u0131\u2019 konusunda da ara karar verildi. Zorunlu din dersleri konusunda T\u00fcrkiye\u2019ye uyar\u0131da bulunan Avrupa Konseyi, Aral\u0131k 2024 sonuna kadar \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tedbirler hakk\u0131nda yetkilileri bilgi vermeye davet etti.<\/p>\n<p>Toplant\u0131ya dair raporda \u015fu vurgular \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131:<\/p>\n<p>\u201cMahkeme taraf\u0131ndan iletilen, S\u00fcnni \u0130slam d\u0131\u015f\u0131nda bir dini veya felsefi inanca sahip ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131na uygun se\u00e7enekler sunmayan ilk ve orta dereceli okullardaki din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi derslerinin zorunlu niteli\u011fi ve sadece s\u0131n\u0131rl\u0131 muafiyet olanaklar\u0131 nedeniyle S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 1 No.lu Protokol\u00fcn\u00fcn 2. maddesinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin nihai karar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak;<\/p>\n<p>Bu konunun 2008\u2019den bu yana Komite \u00f6n\u00fcnde beklemekte oldu\u011funu hat\u0131rlatarak;<\/p>\n<p>Mahkeme\u2019nin a\u00e7\u0131k tespitlerine ve Komite\u2019nin tekrarlanan \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ra\u011fmen, din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi derslerinin zorunlu olmaya devam etti\u011fini, muafiyet prosed\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu ve bu durumun \u00f6\u011frenci velilerini a\u011f\u0131r bir k\u00fclfete ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 din dersinden muaf tutabilmek i\u00e7in dini veya felsefi kanaatlerini a\u00e7\u0131klama zorunlulu\u011funa maruz b\u0131rakabilece\u011fini derin bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle not ederek;<\/p>\n<p>Zorunlu din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi dersi m\u00fcfredat\u0131n\u0131n revize edilmesinin, S\u00fcnni \u0130slam d\u0131\u015f\u0131nda bir dini veya felsefi inanca sahip ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n, \u00f6\u011frencilerin ebeveynleri dini veya felsefi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak zorunda kalmadan, zorunlu din e\u011fitiminden muaf tutulmalar\u0131 i\u00e7in uygun se\u00e7eneklere duyulan ihtiyac\u0131 hafifletemeyece\u011fini hat\u0131rlatarak;<\/p>\n<p>S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 46. maddesinin 1. paragraf\u0131 uyar\u0131nca her Devletin, taraf oldu\u011fu Mahkeme\u2019nin nihai kararlar\u0131na tam, etkili ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde uyma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek;<\/p>\n<p>Yetkilileri, T\u00fcrk e\u011fitim sisteminin, \u00e7o\u011fulculuk ve tarafs\u0131zl\u0131k ilkelerine sayg\u0131 g\u00f6stererek, Devletin \u00e7e\u015fitli dinler, mezhepler ve inan\u00e7lara kar\u015f\u0131 tarafs\u0131zl\u0131k ve yans\u0131zl\u0131k g\u00f6revini yerine getirmesini sa\u011flamak i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri almaya ve S\u00fcnni \u0130slam d\u0131\u015f\u0131nda bir dini veya felsefi inanca sahip ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131na, \u00f6\u011frencilerin ebeveynleri dini veya felsefi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak zorunda kalmadan, zorunlu din e\u011fitiminden vazge\u00e7meleri i\u00e7in uygun se\u00e7enekler sunmaya \u015e\u0130DDETLE DAVET ETM\u0130\u015eT\u0130R;<\/p>\n<p>Yetkilileri, Aral\u0131k 2024 sonuna kadar \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tedbirler hakk\u0131nda bilgi vermeye DAVET ETM\u0130\u015eT\u0130R.<\/p>\n<p><strong>1 NO\u2019LU PROTOKOL\u00dcN 2. MADDES\u0130N\u0130N \u0130HLAL\u0130!<\/strong><\/p>\n<p>Do\u011fan Bermek, Hasan ve Eylem Zengin (9 Ekim 2007) karar\u0131ndaki ihlalleri de aktararak \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n<p>\u201cMahkeme\u2019nin muafiyet prosed\u00fcr\u00fcn\u00fcn uygun bir y\u00f6ntem olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ebeveynlere yeterli koruma sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi\u011finin alt\u0131 \u00e7izilmelidir. Mahkeme\u2019ye g\u00f6re, bu t\u00fcr bir muafiyet, ebeveynleri dini veya felsefi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 okul yetkililerine bildirmeye zorlayabilir ve bu durum, inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini sa\u011flamak i\u00e7in uygun olmayan bir ara\u00e7 haline getirir.<\/p>\n<p>Mahkeme, Mansur Yal\u00e7\u0131n ve di\u011ferleri davas\u0131nda da bu tutumunu s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Avrupa Mahkemesi, muafiyet prosed\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011frencilerin ebeveynlerini a\u011f\u0131r bir k\u00fclfete ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n din dersinden muaf tutulmas\u0131 i\u00e7in dini veya felsefi kanaatlerini a\u00e7\u0131klama zorunlulu\u011funa maruz b\u0131rakabilece\u011fini tespit etmi\u015ftir. Bu temelde, T\u00fcrk makamlar\u0131, en uygun tedbirin, bu derslerden muafiyetin kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fletmek yerine, Din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi derslerinin i\u00e7eri\u011finin yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Bu ba\u011flamda, yetkililer ayr\u0131ca Hasan ve Eylem Zengin davas\u0131nda Mahkeme\u2019nin, m\u00fcfredat\u0131n belirlenmesi ve planlanmas\u0131n\u0131n ilke olarak S\u00f6zle\u015fmeci Devletlerin yetkisi d\u00e2hilinde oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a vurgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek isterler. Mahkeme, 1 No.lu Protokol\u2019\u00fcn 2. maddesinin ikinci c\u00fcmlesinin, Devletlerin, Devlet okullar\u0131nda, verilen \u00f6\u011fretim yoluyla, do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak dini veya felsefi t\u00fcrden nesnel bilgi veya bilgiyi yaymalar\u0131n\u0131 engellemedi\u011fini belirtmi\u015ftir. Dahas\u0131, Mahkeme\u2019ye g\u00f6re, ebeveynlerin bu t\u00fcr \u00f6\u011fretim veya e\u011fitimin okul m\u00fcfredat\u0131na dahil edilmesine itiraz etmelerine bile izin vermemektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc aksi takdirde kurumsalla\u015fm\u0131\u015f t\u00fcm \u00f6\u011fretimler uygulanamaz hale gelme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacakt\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere mahkeme, o d\u00f6nemdeki durumun yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ihlali ortadan kald\u0131racak somut bir uygulamaya i\u015faret etmemi\u015ftir. Aksine, konuyu Devletin takdir yetkisine b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Mahkeme\u2019nin \u201cmuafiyet usul\u00fc\u201d hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini dikkate alan yetkililer, ihlalin giderilmesi alan\u0131nda \u00e7e\u015fitli ad\u0131mlar atm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130lk olarak, T\u00fcrk makamlar\u0131, zorunlu DKAB dersinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n A\u0130HM karar\u0131nda ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ihlal olarak de\u011ferlendirilmedi\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak istemektedir. Mahkeme, ihlal tespit etti\u011fi karar\u0131nda, DKAB dersi m\u00fcfredat\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yetkililer, al\u0131nan bireysel tedbirlerin, s\u00f6z konusu ihlallerin sona ermesini ve ba\u015fvuranlara olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n telafi edilmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n<p>Mansur Yal\u00e7\u0131n ve Di\u011ferleri ile ilgili olarak \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015f konulara ili\u015fkin olarak, T\u00fcrk makamlar\u0131 Komite\u2019yi bilgilendirecektir.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cCEMEV\u0130 BA\u015eKANLI\u011eI, E\u015e\u0130TL\u0130K\u00c7\u0130 OLMAKTAN UZAKTIR\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Do\u011fan Bermek, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporda kimi \u00f6neriler de sunarak \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201c\u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri\u201d davas\u0131 olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k bir davad\u0131r. Farkl\u0131 din ve inan\u00e7 gruplar\u0131na farkl\u0131 prosed\u00fcrler ve me\u015fruiyet uygulamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00fclkede karar\u0131n uygulanmas\u0131 uzun zaman alabilmektedir. \u0130nan\u00e7lara y\u00f6nelik politikalar \u00fclkedeki t\u00fcm inan\u00e7 gruplar\u0131 i\u00e7in tek tip ve ayn\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cZorunlu Din Dersi\u201d davas\u0131 \u00fclkemizin \u00f6nemli davalar\u0131ndan biridir. \u00c7ok dinli ve \u00e7ok inan\u00e7l\u0131 bir \u00fclkede, bir inanc\u0131n tek bir mezhebine dayal\u0131 zorunlu e\u011fitim, sadece e\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, \u00e7o\u011fulcu toplumsal ya\u015fam a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck sorunlar yaratmaktad\u0131r ve bu sorunun bir an \u00f6nce \u00e7\u00f6z\u00fclmesinin \u00fclkedeki siyasal ve toplumsal bar\u0131\u015fa b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Farkl\u0131 dini gruplar\u0131n kendi din adamlar\u0131n\u0131 yeti\u015ftirebilecekleri bir e\u011fitim ortam\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00fclkemizdeki en \u00f6nemli ihtiya\u00e7lardan biri oldu\u011funa olan inanc\u0131m\u0131z\u0131 da yinelemek isteriz.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u00c7OCUKLARIN D\u0130N \u00d6ZG\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dc HAKLARINA M\u00dcDAHALE ED\u0130LMEKTE\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Do\u011fan Bermek, A\u0130HM\u2019nin Alevi davalar\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 neticesinde milyonlarca Alevinin din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinde olumsuz bir etki yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Bermek, raporunda \u015fu ifadelere yer verdi:<\/p>\n<p>\u201cAlevi inanc\u0131 tan\u0131nmamakta, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00e7esine y\u00f6nlendirilen vergileri \u00f6demelerine ra\u011fmen kamu din hizmetlerinden yararlanamamakta, Alevilerin ibadet etti\u011fi cemevleri ibadethane olarak tan\u0131nmamakta ve bu nedenle ayr\u0131cal\u0131klardan yararlanmakta, Alevi ebeveynler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kendi dini g\u00f6r\u00fc\u015fleri do\u011frultusunda yeti\u015ftirememekte ve \u00e7ocuklar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce, vicdan ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc haklar\u0131na m\u00fcdahale edilmektedir.<\/p>\n<p>Mansur Yal\u00e7\u0131n ve Di\u011ferleri\/T\u00fcrkiye davas\u0131 ile ilgili olarak, karar\u0131n uygulanmas\u0131ndaki gecikme, uyumsuzlu\u011fun sistematik niteli\u011fi ve karar\u0131n uygulanmamas\u0131ndan etkilenen \u00e7ok say\u0131da \u00f6\u011frenci ve veli \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, Bakanlar Komitesi\u2019nin T\u00fcrk makamlar\u0131n\u0131 A\u0130HM kararlar\u0131na \u2013 \u00f6zellikle de mevcut d\u00fczenlemelerdeki eksikliklerin giderilmesi suretiyle \u2013 uymaya \u00e7a\u011f\u0131ran bir ara karar kabul etmesini kuvvetle tavsiye ediyoruz.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cMUAF\u0130YET S\u0130STEM\u0130 OLDU\u011eU G\u0130B\u0130 DURMAKTA\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Alevi D\u00fc\u015f\u00fcnce Oca\u011f\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Do\u011fan Bermek, raporunun sonunda T\u00fcrkiye\u2019deki zorunlu din derslerindeki art\u0131\u015fa dikkat \u00e7ekti. Bermek, \u201cT\u00fcm zorunlu Din Dersi saatleri, mevcut m\u00fcfredatlara ek bir se\u00e7meli din dersi eklenerek yeni m\u00fcfredatla iki kat\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r\u201d diye belirtti.<\/p>\n<p>Do\u011fan Bermek, sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise \u201cMahkeme\u2019nin hem Zengin hem de Yal\u00e7\u0131n kararlar\u0131nda 1 No\u2019lu Protokol\u2019\u00fcn 2. maddesinin ihlal edildi\u011fine dair verdi\u011fi kararlar\u0131n temel nedeni olan muafiyet uygulamas\u0131 ve zorunluluk \u015fartlar\u0131 oldu\u011fu gibi durmaktad\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>P\u0130RHA\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, 11-13 Haziran\u2019da toplanm\u0131\u015ft\u0131. Aleviler taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan davalara ili\u015fkin al\u0131nan ara kararda T\u00fcrkiyeli yetkililerin, zorunlu din e\u011fitiminden vazge\u00e7meleri i\u00e7in uygun se\u00e7enekler sunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde vurgu yap\u0131ld\u0131. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Aral\u0131k 2024 sonuna kadar \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tedbirler hakk\u0131nda T\u00fcrkiyeli yetkilileri bilgi vermeye de davet etti. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin (A\u0130HM) \u00f6nceki y\u0131llarda ald\u0131\u011f\u0131 kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na dair 11-13 Haziran\u2019da Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi toplant\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. Alevi D\u00fc\u015f\u00fcnce Oca\u011f\u0131 (ADO) Ba\u015fkan\u0131 Do\u011fan Bermek, bu toplant\u0131ya ili\u015fkin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u20187. Nolu \u0130zleme Raporu\u2019nu payla\u015ft\u0131. Bermek, s\u00f6z konusu toplant\u0131ya dair de\u011ferlendirmesinde \u201c11-13 Haziran 2024 tarihlerinde toplanan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, T\u00fcrkiye\u2019nin K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fturmakta oldu\u011fu \u2018Alevi Bekta\u015fi K\u00fclt\u00fcr ve Cemevleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019 ile ilgili olarak 26 Mart 2024 tarihli yol haritas\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama ve savunmalar\u0131 yeterli g\u00f6rerek A\u0130HM B\u00fcy\u00fck Daire\u2019nin 62649\/10 say\u0131l\u0131 \u2018\u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri\u2019 dava dosyas\u0131n\u0131 da kapatma karar\u0131 ald\u0131. Oysa dava dosyas\u0131ndaki kararlar\u0131n hen\u00fcz uygulanmam\u0131\u015f oldu\u011fu ADO Alevi D\u00fc\u015f\u00fcnce Oca\u011f\u0131, \u0130\u00d6G \u0130nan\u00e7 \u00d6zg\u00fcrl\u00fckleri Giri\u015fimi raporlar\u0131 ve ABF Alevi Bekta\u015fi Federasyonu, ADO Alevi D\u00fc\u015f\u00fcnce Oca\u011f\u0131, AVF Alevi Vak\u0131flar\u0131 Federasyonu, ES\u0130T E\u015fit Haklar \u0130\u00e7in \u0130zleme Derne\u011fi, \u0130HGD \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcndemi Derne\u011fi ve Norve\u00e7 Helsinki Komitesi \u0130nan\u00e7 \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Giri\u015fimi\u2019nin ortak imzal\u0131 Durum Raporu ile Bakanlar Komitesi\u2019ne tekrar tekrar bildirilmi\u015f idi\u201d diye belirtti. \u0130zleme raporunda, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi\u2019nin son toplant\u0131s\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 karar ile T\u00fcrkiye\u2019den \u2018Zorunlu din dersleri davas\u0131\u2019 olarak bilinen 21163\/11 say\u0131l\u0131 \u201cMansur Yal\u00e7\u0131n ve Di\u011ferleri\u201d dosyas\u0131 ile ilgili a\u00e7\u0131klamalar\u0131n Aral\u0131k 2024 sonuna kadar istenildi\u011fi bilgisi verildi. B\u00f6ylece 2005 y\u0131l\u0131nda ba\u015flanan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcren \u2018Alevi Davalar\u0131\u2019 grubunda devam eden tek dosyan\u0131n \u2018Zorunlu din dersleri\u2019 dosyas\u0131 oldu\u011fu bilgisi verildi. RAPORDA \u2018\u0130NAN\u00c7LARA KAR\u015eI TARAFSIZLIK\u2019 VURGUSU! Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi\u2019nin toplant\u0131s\u0131nda \u2018Mansur Yal\u00e7\u0131n ve Di\u011ferleri Davas\u0131\u2019 konusunda da ara karar verildi. Zorunlu din dersleri konusunda T\u00fcrkiye\u2019ye uyar\u0131da bulunan Avrupa Konseyi, Aral\u0131k 2024 sonuna kadar \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tedbirler hakk\u0131nda yetkilileri bilgi vermeye davet etti. Toplant\u0131ya dair raporda \u015fu vurgular \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131: \u201cMahkeme taraf\u0131ndan iletilen, S\u00fcnni \u0130slam d\u0131\u015f\u0131nda bir dini veya felsefi inanca sahip ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131na uygun se\u00e7enekler sunmayan ilk ve orta dereceli okullardaki din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi derslerinin zorunlu niteli\u011fi ve sadece s\u0131n\u0131rl\u0131 muafiyet olanaklar\u0131 nedeniyle S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 1 No.lu Protokol\u00fcn\u00fcn 2. maddesinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin nihai karar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak; Bu konunun 2008\u2019den bu yana Komite \u00f6n\u00fcnde beklemekte oldu\u011funu hat\u0131rlatarak; Mahkeme\u2019nin a\u00e7\u0131k tespitlerine ve Komite\u2019nin tekrarlanan \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ra\u011fmen, din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi derslerinin zorunlu olmaya devam etti\u011fini, muafiyet prosed\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu ve bu durumun \u00f6\u011frenci velilerini a\u011f\u0131r bir k\u00fclfete ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 din dersinden muaf tutabilmek i\u00e7in dini veya felsefi kanaatlerini a\u00e7\u0131klama zorunlulu\u011funa maruz b\u0131rakabilece\u011fini derin bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle not ederek; Zorunlu din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ahlak bilgisi dersi m\u00fcfredat\u0131n\u0131n revize edilmesinin, S\u00fcnni \u0130slam d\u0131\u015f\u0131nda bir dini veya felsefi inanca sahip ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n, \u00f6\u011frencilerin ebeveynleri dini veya felsefi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak zorunda kalmadan, zorunlu din e\u011fitiminden muaf tutulmalar\u0131 i\u00e7in uygun se\u00e7eneklere duyulan ihtiyac\u0131 hafifletemeyece\u011fini hat\u0131rlatarak; S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 46. maddesinin 1. paragraf\u0131 uyar\u0131nca her Devletin, taraf oldu\u011fu Mahkeme\u2019nin nihai kararlar\u0131na tam, etkili ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde uyma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek; Yetkilileri, T\u00fcrk e\u011fitim sisteminin, \u00e7o\u011fulculuk ve tarafs\u0131zl\u0131k ilkelerine sayg\u0131 g\u00f6stererek, Devletin \u00e7e\u015fitli dinler, mezhepler ve inan\u00e7lara kar\u015f\u0131 tarafs\u0131zl\u0131k ve yans\u0131zl\u0131k g\u00f6revini yerine getirmesini sa\u011flamak i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri almaya ve S\u00fcnni \u0130slam d\u0131\u015f\u0131nda bir dini veya felsefi inanca sahip ebeveynlerin \u00e7ocuklar\u0131na, \u00f6\u011frencilerin ebeveynleri dini veya felsefi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak zorunda kalmadan, zorunlu din e\u011fitiminden vazge\u00e7meleri i\u00e7in uygun se\u00e7enekler sunmaya \u015e\u0130DDETLE DAVET ETM\u0130\u015eT\u0130R; Yetkilileri, Aral\u0131k 2024 sonuna kadar \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tedbirler hakk\u0131nda bilgi vermeye DAVET ETM\u0130\u015eT\u0130R. 1 NO\u2019LU PROTOKOL\u00dcN 2. MADDES\u0130N\u0130N \u0130HLAL\u0130! Do\u011fan Bermek, Hasan ve Eylem Zengin (9 Ekim 2007) karar\u0131ndaki ihlalleri de aktararak \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131: \u201cMahkeme\u2019nin muafiyet prosed\u00fcr\u00fcn\u00fcn uygun bir y\u00f6ntem olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ebeveynlere yeterli koruma sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi\u011finin alt\u0131 \u00e7izilmelidir. Mahkeme\u2019ye g\u00f6re, bu t\u00fcr bir muafiyet, ebeveynleri dini veya felsefi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 okul yetkililerine bildirmeye zorlayabilir ve bu durum, inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini sa\u011flamak i\u00e7in uygun olmayan bir ara\u00e7 haline getirir. Mahkeme, Mansur Yal\u00e7\u0131n ve di\u011ferleri davas\u0131nda da bu tutumunu s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Avrupa Mahkemesi, muafiyet prosed\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011frencilerin ebeveynlerini a\u011f\u0131r bir k\u00fclfete ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n din dersinden muaf tutulmas\u0131 i\u00e7in dini veya felsefi kanaatlerini a\u00e7\u0131klama zorunlulu\u011funa maruz b\u0131rakabilece\u011fini tespit etmi\u015ftir. Bu temelde, T\u00fcrk makamlar\u0131, en uygun tedbirin, bu derslerden muafiyetin kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fletmek yerine, Din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi derslerinin i\u00e7eri\u011finin yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Bu ba\u011flamda, yetkililer ayr\u0131ca Hasan ve Eylem Zengin davas\u0131nda Mahkeme\u2019nin, m\u00fcfredat\u0131n belirlenmesi ve planlanmas\u0131n\u0131n ilke olarak S\u00f6zle\u015fmeci Devletlerin yetkisi d\u00e2hilinde oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a vurgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek isterler. Mahkeme, 1 No.lu Protokol\u2019\u00fcn 2. maddesinin ikinci c\u00fcmlesinin, Devletlerin, Devlet okullar\u0131nda, verilen \u00f6\u011fretim yoluyla, do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak dini veya felsefi t\u00fcrden nesnel bilgi veya bilgiyi yaymalar\u0131n\u0131 engellemedi\u011fini belirtmi\u015ftir. Dahas\u0131, Mahkeme\u2019ye g\u00f6re, ebeveynlerin bu t\u00fcr \u00f6\u011fretim veya e\u011fitimin okul m\u00fcfredat\u0131na dahil edilmesine itiraz etmelerine bile izin vermemektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc aksi takdirde kurumsalla\u015fm\u0131\u015f t\u00fcm \u00f6\u011fretimler uygulanamaz hale gelme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacakt\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere mahkeme, o d\u00f6nemdeki durumun yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ihlali ortadan kald\u0131racak somut bir uygulamaya i\u015faret etmemi\u015ftir. Aksine, konuyu Devletin takdir yetkisine b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme\u2019nin \u201cmuafiyet usul\u00fc\u201d hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini dikkate alan yetkililer, ihlalin giderilmesi alan\u0131nda \u00e7e\u015fitli ad\u0131mlar atm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130lk olarak, T\u00fcrk makamlar\u0131, zorunlu DKAB dersinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n A\u0130HM karar\u0131nda ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ihlal olarak de\u011ferlendirilmedi\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak istemektedir. Mahkeme, ihlal tespit etti\u011fi karar\u0131nda, DKAB dersi m\u00fcfredat\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmi\u015ftir. Yetkililer, al\u0131nan bireysel tedbirlerin, s\u00f6z konusu ihlallerin sona ermesini ve ba\u015fvuranlara olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n telafi edilmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Mansur Yal\u00e7\u0131n ve Di\u011ferleri ile ilgili olarak \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015f konulara ili\u015fkin olarak, T\u00fcrk makamlar\u0131 Komite\u2019yi bilgilendirecektir.\u201d \u201cCEMEV\u0130 BA\u015eKANLI\u011eI, E\u015e\u0130TL\u0130K\u00c7\u0130 OLMAKTAN UZAKTIR\u201d Do\u011fan Bermek, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporda kimi \u00f6neriler de sunarak \u015f\u00f6yle devam etti: \u201c\u0130zzettin Do\u011fan ve Di\u011ferleri\u201d davas\u0131 olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k bir davad\u0131r. Farkl\u0131 din ve inan\u00e7 gruplar\u0131na farkl\u0131 prosed\u00fcrler ve me\u015fruiyet uygulamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00fclkede karar\u0131n uygulanmas\u0131 uzun zaman alabilmektedir. \u0130nan\u00e7lara y\u00f6nelik politikalar \u00fclkedeki t\u00fcm inan\u00e7 gruplar\u0131 i\u00e7in tek tip ve ayn\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u201cZorunlu Din Dersi\u201d davas\u0131 \u00fclkemizin \u00f6nemli davalar\u0131ndan biridir. \u00c7ok dinli ve \u00e7ok inan\u00e7l\u0131 bir \u00fclkede, bir inanc\u0131n tek bir mezhebine dayal\u0131 zorunlu e\u011fitim, sadece e\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, \u00e7o\u011fulcu toplumsal ya\u015fam a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck sorunlar yaratmaktad\u0131r ve bu sorunun bir an \u00f6nce \u00e7\u00f6z\u00fclmesinin \u00fclkedeki siyasal ve toplumsal bar\u0131\u015fa b\u00fcy\u00fck katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131na inan\u0131yoruz. Farkl\u0131 dini gruplar\u0131n kendi din adamlar\u0131n\u0131 yeti\u015ftirebilecekleri bir e\u011fitim ortam\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00fclkemizdeki en \u00f6nemli ihtiya\u00e7lardan biri oldu\u011funa olan inanc\u0131m\u0131z\u0131 da yinelemek isteriz. \u201c\u00c7OCUKLARIN D\u0130N \u00d6ZG\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dc HAKLARINA M\u00dcDAHALE ED\u0130LMEKTE\u201d Do\u011fan<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2439,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-2227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politika-siyaset"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2229,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2227\/revisions\/2229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}