{"id":2177,"date":"2024-03-28T06:19:38","date_gmt":"2024-03-28T10:19:38","guid":{"rendered":"https:\/\/radyomunzur.com\/?p=2177"},"modified":"2025-01-15T07:39:02","modified_gmt":"2025-01-15T12:39:02","slug":"ozel-haber-bir-ermeni-beldesinin-unutulan-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radyomunzur.com\/?p=2177","title":{"rendered":"\u00d6ZEL HABER-Bir Ermeni Beldesinin Unutulan Tarihi"},"content":{"rendered":"

Peri (Akpazar) eski bir Ermeni kenti, y\u0131llar i\u00e7inde \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi miras biriktirmi\u015f bir yer. Ancak \u015fu an kent harabe haline gelmi\u015f durumda, tarihi yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu ya y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ya da ihmal edilmi\u015f. \u00d6zellikle Peri Hamam\u0131\u2019n\u0131n bu durumu sembolik bir sorun olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Peri Beldesi DEM Parti E\u015f Ba\u015fkan Aday\u0131 Orhan \u00c7elebi ve ekibi, bu tarihi miras\u0131 restore ederek kente yeniden kazand\u0131rmak istiyor ancak ge\u00e7mi\u015fteki giri\u015fimleri kayyum atanmas\u0131yla bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Yine de, yeni d\u00f6nemde halkla i\u015f birli\u011fi yaparak kenti ya\u015fanabilir hale getirmeyi hedefliyor.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dersim Mazgirt’e ba\u011fl\u0131 Peri\/Akpazar Beldesi bir zamanlar bu co\u011frafyan\u0131n hemen hemen t\u00fcm zanaatkarlar\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi dokusuyla eski bir Ermeni kenti.<\/p>\n

Dersim’in en \u00f6nemli kasabalar\u0131ndan biri olan \u00c7arsancak ad\u0131yla an\u0131lan Peri Beldesi, 1832 y\u0131l\u0131 Osmanl\u0131 kay\u0131tlar\u0131nda Pertek, Sa\u011fman, Mazgirt, \u00c7emi\u015fgezek’i i\u00e7ine alan bir sancakt\u0131. 1840 tarihli kay\u0131tlarda ise Harput sanca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 bir kaza merkezi olarak ge\u00e7mekte. Bu kay\u0131tlarda kaza merkezinde Ermeni n\u00fcfusa ait 1127 hane bulunmaktayd\u0131. 1905 y\u0131l\u0131nda “Peri” ad\u0131yla \u00c7arsancak il\u00e7esinin merkezi g\u00f6r\u00fclen yerle\u015fim yerinde 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfus, Ermeni n\u00fcfustan fazla g\u00f6r\u00fclmektedir. 1926 y\u0131l\u0131nda bucak merkezi olan yerle\u015fim, 28 \u015eubat 1967 tarihinde belde belediyesi te\u015fkilat\u0131n\u0131n kurulmas\u0131yla “Akpazar” ad\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n

Ad\u0131n\u0131 hemen yan\u0131ndan ge\u00e7en ve kayna\u011f\u0131n\u0131 Erzurum’dan alan F\u0131rat Nehri’nin de en \u00f6nemli kolu olan Peri Suyu’ndan alan beldeye giri\u015fte sizi harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f bir tarihi hamam kar\u015f\u0131l\u0131yor. Hamam, Erzurum Tarihi Korumu Vakf\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen harabe bir \u015fekilde y\u0131llard\u0131r beldenin giri\u015finde duruyor.<\/p>\n

Peri Kenti\u2019nin eski bir Ermeni kenti oldu\u011fu ve y\u00fczy\u0131llar boyunca k\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Ancak \u015fimdi, DEM Parti Peri Belediye Ba\u015fkan Aday\u0131 Orhan \u00c7elebi\u2019nin ifadelerine g\u00f6re, kent tarihi miras\u0131n\u0131n yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<\/p>\n

PER\u0130 HAMAMI HARABEYE D\u00d6ND\u00dc<\/strong><\/p>\n

Orhan \u00c7elebi, Peri\u2019nin ge\u00e7mi\u015fte Ermenilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir yer oldu\u011funu ve bir\u00e7ok tarihi yap\u0131n\u0131n bulundu\u011funu dile getiriyor. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu yap\u0131lar\u0131n harabeye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve \u00f6nemli bir restorasyon ihtiyac\u0131 oldu\u011funu vurguluyor. \u00d6zellikle Peri Hamam\u0131\u2019n\u0131n bir zamanlar tarihi \u00f6neme sahip oldu\u011fu halde \u015fimdi y\u0131k\u0131k bir durumda oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Peri Belediye E\u015f Ba\u015fkan Aday\u0131 Orhan \u00c7elebi, \u201cBu kent harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda. Ge\u00e7mi\u015f tarihi yap\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey kalmam\u0131\u015f. Tarihi bir hamam olarak in\u015fa edilen hamam harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda. Bu miras Erzurum Tarihi Koruma Vakf\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen i\u015fin gere\u011fine uygun davran\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 harabe bir \u015fekilde ya\u015famaya devam ediyor.<\/p>\n

TAR\u0130H\u0130 M\u0130RASI YEN\u0130DEN \u0130N\u015eA ETME \u00c7ABASI<\/strong><\/p>\n

\u00c7elebi s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor:<\/p>\n

\u201c2019\u2019da g\u00f6reve geldi\u011fimizde yeniden restore edip buraya bir k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 olarak b\u0131rakmak istiyorduk. Baz\u0131 giri\u015fimlerimiz oldu. Bizden \u00f6nceki d\u00f6nemde yine DEM Parti\u2019den E\u015f Ba\u015fkanlar bir giri\u015fimde bulunmu\u015ftu. Ancak Erzurum Tarihi Koruma Vakf\u0131 buna izin vermemi\u015fti. Ama biz izin verilirse t\u00fcm masraflar\u0131n\u0131 biz \u00fcstlenece\u011fimiz \u015fekilde bir planlama yapm\u0131\u015ft\u0131k. Ama bu giri\u015fimimiz de kayyum atand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. Ama yeni d\u00f6nemde de bu tarihi miras\u0131m\u0131z\u0131 bu kentimize kavu\u015fturmak istiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kentimizin giri\u015finde Peri Hamam\u0131 (Akpazar) diye bir tabela g\u00f6r\u00fcyor insanlar. O tabelaya bakt\u0131klar\u0131nda orada bir hamam oldu\u011funu zannediyorlar. Ama gelip g\u00f6rd\u00fcklerinde hamam yerine virane bir y\u0131k\u0131nt\u0131 haline geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorlar. Bu da bizi derinden \u00fcz\u00fcyor.\u201d<\/p>\n

Belediye Ba\u015fkan Aday\u0131 \u00c7elebi, g\u00f6reve geldiklerinde Peri Kenti\u2019nin tarih\u00ee miras\u0131n\u0131 restore etmeyi ve kente yeniden kazand\u0131rmay\u0131 hedeflediklerini ifade ediyor.<\/p>\n

Peri\u2019nin ayn\u0131 zamanda Ermenilerin ilk \u00fcniversite kurdu\u011fu bir kent oldu\u011funu da hat\u0131rlatan \u00c7elebi, \u201cAsl\u0131nda bilimin de yuvas\u0131 olan bir kent. Bir\u00e7ok tarihi eserlerin, kaynaklar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131na ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f bir kent. Nalbantl\u0131\u011f\u0131n, \u00e7\u00f6mlek\u00e7ili\u011fin, ba\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok\u00e7a yayg\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kent. Ama bu tarihi t\u00fcm varl\u0131klar ortadan kalkm\u0131\u015f. Ve y\u0131k\u0131nt\u0131 bir kent haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Biz inan\u0131yoruz buradaki halk\u0131m\u0131zla el ele vererek, buray\u0131 daha ya\u015fan\u0131r bir kent haline getirece\u011fiz ve ya\u015fataca\u011f\u0131z\u201d ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u201c\u0130HMAL\u0130N NEDEN\u0130 ERMEN\u0130LERE A\u0130T OLMASI\u201d<\/strong><\/p>\n

\u201cBurada Ermeni yurtta\u015flar\u0131m\u0131z da var ama asimile edilmi\u015f. T\u00fcm \u00e7e\u015fmeler, \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, dutlar o d\u00f6neme ait. Burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz t\u00fcm kerpi\u00e7 evler y\u00fczy\u0131ll\u0131k tarihin el eme\u011fi ile in\u015fa edilmi\u015f. K\u00fclt\u00fcre, tarihi ve do\u011faya yakla\u015f\u0131m talanc\u0131 bir politika oldu\u011fu i\u00e7in bu kentte tarihi yap\u0131lar\u0131yla yok olmu\u015f ve kent harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda\u201d diyen \u00c7elebi, Peri Kenti\u2019ndeki tarih\u00ee yap\u0131lar\u0131n ihmal edilmesinin temel nedeninin, Ermenilere ait olmalar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor ve bu durumun derin bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n

\u00a0 \u00a0 Sevim KAHRAMAN<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Peri (Akpazar) eski bir Ermeni kenti, y\u0131llar i\u00e7inde \u00f6nemli bir k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi miras biriktirmi\u015f bir yer. Ancak \u015fu an kent harabe haline gelmi\u015f durumda, tarihi yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu ya y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ya da ihmal edilmi\u015f. \u00d6zellikle Peri Hamam\u0131\u2019n\u0131n bu durumu sembolik bir sorun olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Peri Beldesi DEM Parti E\u015f Ba\u015fkan Aday\u0131 Orhan \u00c7elebi ve ekibi, bu tarihi miras\u0131 restore ederek kente yeniden kazand\u0131rmak istiyor ancak ge\u00e7mi\u015fteki giri\u015fimleri kayyum atanmas\u0131yla bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Yine de, yeni d\u00f6nemde halkla i\u015f birli\u011fi yaparak kenti ya\u015fanabilir hale getirmeyi hedefliyor. Dersim Mazgirt’e ba\u011fl\u0131 Peri\/Akpazar Beldesi bir zamanlar bu co\u011frafyan\u0131n hemen hemen t\u00fcm zanaatkarlar\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi k\u00fclt\u00fcrel ve tarihi dokusuyla eski bir Ermeni kenti. Dersim’in en \u00f6nemli kasabalar\u0131ndan biri olan \u00c7arsancak ad\u0131yla an\u0131lan Peri Beldesi, 1832 y\u0131l\u0131 Osmanl\u0131 kay\u0131tlar\u0131nda Pertek, Sa\u011fman, Mazgirt, \u00c7emi\u015fgezek’i i\u00e7ine alan bir sancakt\u0131. 1840 tarihli kay\u0131tlarda ise Harput sanca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 bir kaza merkezi olarak ge\u00e7mekte. Bu kay\u0131tlarda kaza merkezinde Ermeni n\u00fcfusa ait 1127 hane bulunmaktayd\u0131. 1905 y\u0131l\u0131nda “Peri” ad\u0131yla \u00c7arsancak il\u00e7esinin merkezi g\u00f6r\u00fclen yerle\u015fim yerinde 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfus, Ermeni n\u00fcfustan fazla g\u00f6r\u00fclmektedir. 1926 y\u0131l\u0131nda bucak merkezi olan yerle\u015fim, 28 \u015eubat 1967 tarihinde belde belediyesi te\u015fkilat\u0131n\u0131n kurulmas\u0131yla “Akpazar” ad\u0131n\u0131 ald\u0131. Ad\u0131n\u0131 hemen yan\u0131ndan ge\u00e7en ve kayna\u011f\u0131n\u0131 Erzurum’dan alan F\u0131rat Nehri’nin de en \u00f6nemli kolu olan Peri Suyu’ndan alan beldeye giri\u015fte sizi harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f bir tarihi hamam kar\u015f\u0131l\u0131yor. Hamam, Erzurum Tarihi Korumu Vakf\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen harabe bir \u015fekilde y\u0131llard\u0131r beldenin giri\u015finde duruyor. Peri Kenti\u2019nin eski bir Ermeni kenti oldu\u011fu ve y\u00fczy\u0131llar boyunca k\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Ancak \u015fimdi, DEM Parti Peri Belediye Ba\u015fkan Aday\u0131 Orhan \u00c7elebi\u2019nin ifadelerine g\u00f6re, kent tarihi miras\u0131n\u0131n yok olma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. PER\u0130 HAMAMI HARABEYE D\u00d6ND\u00dc Orhan \u00c7elebi, Peri\u2019nin ge\u00e7mi\u015fte Ermenilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir yer oldu\u011funu ve bir\u00e7ok tarihi yap\u0131n\u0131n bulundu\u011funu dile getiriyor. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu yap\u0131lar\u0131n harabeye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve \u00f6nemli bir restorasyon ihtiyac\u0131 oldu\u011funu vurguluyor. \u00d6zellikle Peri Hamam\u0131\u2019n\u0131n bir zamanlar tarihi \u00f6neme sahip oldu\u011fu halde \u015fimdi y\u0131k\u0131k bir durumda oldu\u011funu belirtiyor.   Peri Belediye E\u015f Ba\u015fkan Aday\u0131 Orhan \u00c7elebi, \u201cBu kent harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda. Ge\u00e7mi\u015f tarihi yap\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey kalmam\u0131\u015f. Tarihi bir hamam olarak in\u015fa edilen hamam harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda. Bu miras Erzurum Tarihi Koruma Vakf\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen i\u015fin gere\u011fine uygun davran\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 harabe bir \u015fekilde ya\u015famaya devam ediyor. TAR\u0130H\u0130 M\u0130RASI YEN\u0130DEN \u0130N\u015eA ETME \u00c7ABASI \u00c7elebi s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor: \u201c2019\u2019da g\u00f6reve geldi\u011fimizde yeniden restore edip buraya bir k\u00fclt\u00fcr miras\u0131 olarak b\u0131rakmak istiyorduk. Baz\u0131 giri\u015fimlerimiz oldu. Bizden \u00f6nceki d\u00f6nemde yine DEM Parti\u2019den E\u015f Ba\u015fkanlar bir giri\u015fimde bulunmu\u015ftu. Ancak Erzurum Tarihi Koruma Vakf\u0131 buna izin vermemi\u015fti. Ama biz izin verilirse t\u00fcm masraflar\u0131n\u0131 biz \u00fcstlenece\u011fimiz \u015fekilde bir planlama yapm\u0131\u015ft\u0131k. Ama bu giri\u015fimimiz de kayyum atand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. Ama yeni d\u00f6nemde de bu tarihi miras\u0131m\u0131z\u0131 bu kentimize kavu\u015fturmak istiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kentimizin giri\u015finde Peri Hamam\u0131 (Akpazar) diye bir tabela g\u00f6r\u00fcyor insanlar. O tabelaya bakt\u0131klar\u0131nda orada bir hamam oldu\u011funu zannediyorlar. Ama gelip g\u00f6rd\u00fcklerinde hamam yerine virane bir y\u0131k\u0131nt\u0131 haline geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorlar. Bu da bizi derinden \u00fcz\u00fcyor.\u201d Belediye Ba\u015fkan Aday\u0131 \u00c7elebi, g\u00f6reve geldiklerinde Peri Kenti\u2019nin tarih\u00ee miras\u0131n\u0131 restore etmeyi ve kente yeniden kazand\u0131rmay\u0131 hedeflediklerini ifade ediyor. Peri\u2019nin ayn\u0131 zamanda Ermenilerin ilk \u00fcniversite kurdu\u011fu bir kent oldu\u011funu da hat\u0131rlatan \u00c7elebi, \u201cAsl\u0131nda bilimin de yuvas\u0131 olan bir kent. Bir\u00e7ok tarihi eserlerin, kaynaklar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131na ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f bir kent. Nalbantl\u0131\u011f\u0131n, \u00e7\u00f6mlek\u00e7ili\u011fin, ba\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok\u00e7a yayg\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kent. Ama bu tarihi t\u00fcm varl\u0131klar ortadan kalkm\u0131\u015f. Ve y\u0131k\u0131nt\u0131 bir kent haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. Biz inan\u0131yoruz buradaki halk\u0131m\u0131zla el ele vererek, buray\u0131 daha ya\u015fan\u0131r bir kent haline getirece\u011fiz ve ya\u015fataca\u011f\u0131z\u201d ifadelerini kullan\u0131yor. \u201c\u0130HMAL\u0130N NEDEN\u0130 ERMEN\u0130LERE A\u0130T OLMASI\u201d \u201cBurada Ermeni yurtta\u015flar\u0131m\u0131z da var ama asimile edilmi\u015f. T\u00fcm \u00e7e\u015fmeler, \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, dutlar o d\u00f6neme ait. Burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz t\u00fcm kerpi\u00e7 evler y\u00fczy\u0131ll\u0131k tarihin el eme\u011fi ile in\u015fa edilmi\u015f. K\u00fclt\u00fcre, tarihi ve do\u011faya yakla\u015f\u0131m talanc\u0131 bir politika oldu\u011fu i\u00e7in bu kentte tarihi yap\u0131lar\u0131yla yok olmu\u015f ve kent harabeye d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda\u201d diyen \u00c7elebi, Peri Kenti\u2019ndeki tarih\u00ee yap\u0131lar\u0131n ihmal edilmesinin temel nedeninin, Ermenilere ait olmalar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor ve bu durumun derin bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. \u00a0 \u00a0 Sevim KAHRAMAN<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2757,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-2177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yerel-haberler"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2177"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2177\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2183,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2177\/revisions\/2183"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radyomunzur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}